MASA SOLNA

piastunka

Wykorzystywanie masy solnej ma bardzo długą tradycję. Wykorzystywali ją już starożytni Egipcjanie, Rzymianie i Grecy. Dzisiaj jest to prosty sposób na wykonanie pięknych ozdób do domu i wspaniała zabawa dla dzieci. Podstawowymi składnikami masy solnej są mąka, sól i woda. Przepisy są jednak nieco zróżnicowane w zależności od tego, co chcemy modelować z masy. Nabierając praktyki w tworzeniu dzieł z masy solnej, każdy sam nieco modyfikuje przepis.

przepis podstawowy
szklanka mąki
szklanka soli drobnoziarnistej
ok. pół szklanki wody

Mąkę i sól mieszamy, dolewając powoli wody, aby masa nie była zbyt rzadka. Wyrabiamy ciasto do momentu, aż będzie zwarte i elastyczne. Pod koniec można dodać 1-2 łyżki oleju.

masa do wyrobu małych elementów
szklanka mąki
szklanka soli drobnoziarnistej
pół szklanki mąki ziemniaczanej
ok. 2/3 szklanki wody

Wszystkie składniki mieszamy, dolewając powoli wody, aby masa nie była zbyt rzadka. Wyrabiamy ciasto do momentu, aż będzie zwarte i elastyczne. Pod koniec można dodać 1-2 łyżki oleju.

masa gotowana
szklanka mąki
szklanka soli
szklanka wody

Wszystkie składniki łączymy, wkładamy do garnka (najlepiej teflonowego) i podgrzewamy na bardzo małym ogniu, cały czas mieszając. Zdejmujemy z ognia w momencie, kiedy wszystkie składniki połączą się w jednolitą masę. Studzimy, a następnie wyrabiamy przez kilka minut do momentu, aż masa będzie elastyczna. Jeśli masa wyszła zbyt rzadka, to można w trakcie wyrabiania dodać więcej mąki.

masa z klejem wikol (klejem winylowym, stolarskim)
1 filiżanka wikolu
1 filiżanka mąki
1 łyżka stołowa soku z cytryny
1 łyżka stołowa wazeliny (najlepiej wcześniej rozpuszczonej)

Wszystkie składniki łączymy, wkładamy do garnka (najlepiej teflonowego) i podgrzewamy na bardzo małym ogniu, cały czas mieszając. Zdejmujemy z ognia w momencie, gdy wszystkie składniki się połączą w jednolitą masę. Studzimy, a następnie wyrabiamy przez kilka minut do momentu, aż masa będzie elastyczna. Jeśli masa wyszła zbyt rzadka, to można w trakcie wyrabiania dodać więcej mąki.

masa z klajstrem
klajster
szklanka wody,
1-2 łyżki mąki

Ze szklanki wody odlewamy małą ilość i mieszamy w niej mąkę. Pozostałą ilość wody wlewamy do garnka i gotujemy. Do wrzącej wody wlewamy mąkę wymieszaną z wodą i chwilę gotujemy, cały czas mieszając. Tak otrzymany klajster studzimy i przecieramy przez sitko.

masa
2/3 szklanki klajstru
szklanka mąki
szklanka soli
1-2 łyżki gliceryny

Mąkę, wodę i klajster łączymy ze sobą, ugniatając na ciasto. Wyrabiamy ciasto do momentu, aż będzie zwarte i elastyczne. Pod koniec dodajemy glicerynę i jeszcze chwilę wyrabiamy.

masa schnąca na powietrzu
200 g mąki
100 g soli drobnoziarnistej
2 łyżki kleju do tapet (w proszku)
ok. 3/4 szklanki wody

Wszystkie składniki mieszamy dolewając powoli wody, aby masa nie była zbyt rzadka. Wyrabiamy ciasto do momentu, aż będzie zwarte i elastyczne. Pod koniec można dodać 1-2 łyżki oleju.

masa z klejem do tapet
szklanka mąki
szklanka soli drobnoziarnistej
łyżka mąki ziemniaczanej
łyżka kleju do tapet (w proszku)
łyżka oleju
ok. pół szklanki wody

Wszystkie składniki mieszamy, dolewając powoli wody, aby masa nie była zbyt rzadka. Wyrabiamy ciasto do momentu, aż będzie zwarte i elastyczne.

gotowana masa z klejem do tapet
szklanka mąki
szklanka kleju do tapet (wcześniej rozrobionego z wodą wg przepisu)
łyżka oleju

Wszystkie składniki łączymy, wkładamy do garnka (najlepiej teflonowego) i podgrzewamy na bardzo małym ogniu, cały czas mieszając. Zdejmujemy z ognia w momencie, gdy wszystkie składniki się połączą w jednolitą masę. Studzimy, a następnie wyrabiamy przez kilka minut do momentu, aż masa będzie elastyczna. Jeśli masa wyszła zbyt rzadka, to można w trakcie wyrabiania dodać więcej mąki.


WARTO WIEDZIEĆ
1. Przechowywanie
Masa solna bardzo szybko wysycha na powietrzu i traci swoją plastyczność. Dlatego należy ją przechowywać w foliowym woreczku lub plastykowym pojemniku. Gotową masę solną, uformowaną w kulę, można przechowywać w lodówce do 2 tygodni.
2. Łączenie elementów
Łączenie pojedynczych części ze świeżej masy polega na zwilżeniu wodą miejsca spojenia. Na przykład robiąc aniołka, doklejamy mu w ten sposób ręce, nogi i włosy. Połączenie suchych i wilgotnych elementów wymaga spoiwa z rozrzedzonej masy solnej. Spoiwo nakładamy na obydwa łączone elementy i sklejamy je ze sobą.
3. Ozdabianie
Figurki z masy solnej możemy ozdabiać, odciskając w wilgotnej masie różne przedmioty (materiały z grubym splotem, koronki, liście z mocno zaznaczonymi nerwami itp.). Jako elementy dekoracyjne wciskane w wilgotną masę możemy wykorzystywać kolorowe koraliki, muszelki lub przyprawy kuchenne (goździki, kolorowy pieprz, różne kasze, makarony itp.).
4. Barwienie
Masę solną możemy dowolnie barwić, dodając do wilgotnej masy niewielką ilość farb (plakatowych, akrylowych lub temperowych) albo przypraw (np. kurkumy). Niestety, kolor tak barwionej masy trochę blaknie po wysuszeniu. Aby uzyskać bardziej intensywną barwę, należy wysuszone ozdoby polakierować.
5. Folia aluminiowa
Wykonując duże ozdoby z masy solnej, możemy zastosować do ich wypełnienia folię aluminiową. Zapobiegnie to deformowaniu się modeli w trakcie wysychania masy. Tworząc na przykład dużego baranka, nadajemy folii kształt tułowia, następnie owijamy ją rozwałkowanym ciastem i modelujemy dalsze elementy.
6. Suszenie
Ozdoby z masy solnej można suszyć na powietrzu, co niestety trwa dosyć długo (nawet kilka tygodni, w zależności od wielkości modelu). Bardziej popularną metodą jest suszenie ozdób w piekarniku. Wyroby najlepiej suszyć na blaszce wyłożonej folią aluminiową. Czas suszenia zależy oczywiście od grubości modelu, ale zazwyczaj wynosi 1-2 godziny. Masę solną suszymy w temperaturze 70-80°C, co jakiś czas odwracając model tak, aby wysychał równomiernie.
7. Brązowienie
Ciekawe efekty daje brązowienie ozdób z masy solnej w piekarniku. Brązowienie zaczynamy w temperaturze 70-80°C, podsuszając ozdoby przez godzinę, a potem przez kolejne pół godziny zwiększamy temperaturę do 200°C - tak długo, aż masa nabierze złocistej barwy.
8. Malowanie
Wysuszone ozdoby z masy solnej możemy pomalować farbami plakatowymi, akrylowymi lub temperą. Wyschniętą powierzchnię można dodatkowo pokryć klejem brokatowym, dzięki czemu ozdoby będą się mienić kolorowymi drobinkami.
9. Lakierowanie
Wysuszone ozdoby z masy solnej możemy polakierować, dzięki czemu staną się trwalsze. Do lakierowania ozdób z masy solnej najlepszy jest lakier nitro. Lakiery na bazie wodnej i w spreju wsiąkają w masę, powodując jej chwilowe zwilgotnienie.